Go utollwa ga dibithamine e bile e nngwe ya dilo tše dikgolo tšeo di utolotšwego lekgolong la bo-19 la nywaga. Ka 1897, Ekman o ile a utolla kua Java gore go ja reisi e tšhweu e hlwekišitšwego feela go ka baka beriberi, mola reisi e sootho yeo e sa šilwago e be e ka fodiša bolwetši. O ile a utolla gape gore selo seo se ka fodišago beriberi se ka ntšhwa ka meetse goba bjala, gomme ka nako yeo, selo se se be se bitšwa "water-soluble B." Ka 1906, go ile gwa hlatselwa gore dijo di na le "di-cofactor" go tlaleletša go diproteine, di-lipid, dikhapohaedreite, matswai ao a sa phelego le meetse. Mabaka a a gona ka palo ye nnyane eupša a bohlokwa go kgolo ya diphoofolo. Ka 1911, Casimir Funke o ile a hlaola di- amine e le dilo tšeo di lego ka gare ga reisi e sootho tšeo di bego di ka lwantšha beriberi. Dithoto tša tšona di swana le tšeo di hwetšwago dijong, gomme bontši bja tšona ke di-coenzyme. Ka 1906, go ile gwa hlatselwa gore dijo di na le "di-cofactor" tše dingwe ntle le diproteine, di-lipid, dikhapohaedreite, matswai ao a sa phelego le meetse. Tše di gona ka palo ye nnyane eupša di bohlokwa go kgolo ya diphoofolo. Ka 1911, Casimir Funke o ile a hlaola di- amine e le dilo tšeo di lego ka gare ga reisi e sootho tšeo di lwantšhanago le beriberi; dithoto tša tšona le kabo ya tšona dijong di a swana, gomme bontši ke di-coenzyme.
Dibithamine ke dilo tše bohlokwa bakeng sa go boloka metabolism e tlwaelegilego le go boloka mešomo ya motheo ya mmele. Dibithamine di arotšwe ka dibithamine tša makhura-tše di qhibidigago le tša meetse-tše di qhibidigago. Mafura-dibithamine tše di qhibidigago kudu di akaretša dibithamine A, D, E, le K, mola dibithamini tše di qhibidigago ka meetse-di akaretša kudu dibithamini tša B le bithamine C. Dibithamine tše di fapanego di na le methopo ya dijo ye e fapanego.
Mafura-dibithamine tše di qhibidigago:
1. Vithamine A: E ntši ka oli ya sebete sa cod, ditho tša diphoofolo le botoro. Merogong le dienyweng, e tletše ka ditamati, dikharote, ditapola, dipanana, dinamune le diperekisi. Go hlaelela ga bithamine A go ka lebiša go bofofu bošego.
2. Vithamine D: E gona ka bontši ka gare ga di- yolk tša mae, ditšweletšweng tša maswi le komelo. Vithamine D e laola tekatekano ya khalsiamo le fosforo, e kgothaletša go monywa ga khalsiamo, gomme e ka dirišetšwa go alafa le go thibela di- rickets le go fokola ga marapo.
3. Vithamine E: E na le mae, oli ya merogo le dijong tše dingwe, ke antioxidant ye maatla gomme e ka thuša kalafong ya malwetši a pelo le methapo ya bjoko.
4. Vithamine K: E ntši ka sepeneše, khabetšhe le dijong tše dingwe, bithamine K e thuša kudu kalafong ya mathata a go kgotlelwa ga madi.
Dibithamine tše di qhibidigago ka meetse-:
1. Dibithamine tša B: Nama ye e se nago makhura le dinawa tša soya di humile ka bithamine B1. Vithamine B2, yeo gape e tsebjago e le riboflavin, e gona ka bontši ka gare ga di- yolk tša mae, sebeteng, dipshiong, digagabi tša noka, komelo, lehola la lewatle le broccoli. Vithamine B3 e hwetšwa ka gare ga tomoso, mabele, sebete le makwapi a reise. Vithamine B4 e hwetšwa ka tekanyo e kgolo mae, bjokong bja diphoofolo, biri, malt le soya lecithin. Vithamine B5 e gona ka bontši ka komelo, mabele, sebeteng le merogong. Vithamine B6 e gona ka bontši ka komelo, mabele, sebete, mae le ditšweletšweng tša maswi. Vithamine B9 e gona ka bontši ka merogong ye tala ya matlakala le sebeteng. Vithamine B12 e gona ka bontši ka sebeteng, dihlaping, mae le mae a matata. Dibithamine tša B di kgatha tema go hlokomeleng ditshepedišo tša methapo le tša tšhilo ya dijo.
2. Vithamine C: E gona ka bontši dienyweng tše difsa le merogong, tše bjalo ka dinamune, di- kiwi, ditamati, dipherefere tša tšhipi, magapu a babago, kholifolao le kale. Vithamine C e ka kaonafatša methapo ya madi gomme gape e tšea karolo go ntšha mpholo.